در ايران باستان، جشن هر ماه در روزي بود که نامش با نام ماه يکي بود برگزار مي شد. (به اعتقادشان ، نام ها متعـلق به سي فرشته نگاهبان روزها وماه ها است). ازاين جشن هاي دوازده گانه جشن تيرگان با نام تيرماه سيزه شو ( شب سيزده تـيرماه) و جشن فروردينگان (جشن مرده گان) هنوز در مازندران برگزار مي شود. ولي برگزاري جشن هاي ديگري چون ارديبهشت گان و.. به دست فراموشي سپرده شده است ، جابجاي زمان جشن به زمان خسروپرويز، در پي نابساماني هاي کشور، محاسبهً کبـيسه به دست فراموشي سپرده شد. در نتـيجه، با گذشت زمان آغاز سال، يعـني فروردين از اول بهار ( ورود خورشيد به برج حمل)به اول تابستان (ورود خورشيد به برج سرطان) کشانده شد. و مدتها در اين وضعـيت کبيسه مي کردند.و يادر تقويم تبري(مانند تقويم فرس قديم) بايد جستجو كرد.

در مازندران ، فيروزكوه ،گلستان و بعضي نقاط سمنان در اين شب خوراكي پيسه كنده و حلوا و گردو خوري كه با آن شانس خود را امتحان مي كنند به همراه است در اين شب همه خانواده كنار هم جمع مي شوند و تا پاسي از شب به خوردن تنقلات وآجيل،خارچي و پيسه گنده و گوش دادن به قصه و افسانه هاي بزرگ ترها سپري مي كنند جوانان هم به همراه يك بزرگ(لال مار=لال مادر) كه بادر دست داشتن تركه اي بلند (ياكيسه). به در خانه ها رفته و با سر و صدا و كوبيدن چوب به درخانه ها و لال بازي از صاحب خانه تقاضاي هديه مي كنند و صاحب خانه به آنها پول ، ميوه، شيريني مي دهند. مي گويندشخصی که نقش لال را بازی می نمود، در غروب دوازدهم تیرماه طبری در رودخانه روستا که به آن «درکا» می گویند ،خود را با آب سرد می شست، به طوری که از سرما قدرت صحبت کردن نداشت و به اصطلاح لال می شد. این شخص را فرد دیگر به نام «لال مار» (مادر لال) که یک پسر نوجوان یا جوان است همراهی می کرد. در برخی مناطق شخص سومی نیز آنها را همراهی می کرد که وظیفه اش حمل ترکه های درخت توت بود. این شخص به «شیش دار» معروف است. «شیش» به معنی ترکه است و ترکه درخت توت را «توت شیشک» می گویند. معمولا" لال مادر وارد خانه شده وبا چوب نازكي كه در دست دارد (شيش)به اهل خانه يك ضربه مي زند و همان چوب را براي ان خانه بجا مي گذارد كه ضربه زدن لال مار به اهل خانه داستانها دارد(فرار از چوب خوردن واسرار لال ماربه ضربه زدن و...) لال مار در طول مراسم شب گردي نبايد حرف بزند.هنگامي كه لال مار به همراه گروه خود در كوچه ها شروع به حركت مي كند اين اشعار را مي خوانند:
لال بيمو، لال بيمو، پارسال و پيرار بيمو، چل بزن ،ديگه بزن، لال انه لالك انه، پيسه گنده خوانه ، سالو ماه ارزون نوه، لال مار رسوا نو، لال انه لالك انه، پارسال بورده امسال انه
لال آمده ، لال آمده، پارسال و امسال امده، چرخ نخ ريسي را حركت بده، به ديگ بزرم، لال آيد، لال كوچك مي آيد، كسي كه شيريني پيس كنده مي خواهد مي آيد ، سال و ماه ارزان نمي شود، لال بزرگ رسوا نمي شود، لال مي آيد، لال كوچك مي آيد ، پارسال رفته امسال مي آيد. يكي ديگر از مراسم اين شب اين است كه بربام خانۀ دیگران می روند و از روزن بام که به گویش ماهایی ها «دریچه» نامیده می شود، شال درازی را که به سر آن دستمالی بسته اند، درون اطاق می اندازند. صاحبخانه از همان خوردنی هایی که برای مهمانان آورده است، در آن دستمال می گذارد و آن را می بندد. آن گاه کسی که بر بام نشسته و شال را فرو انداخته است، آهسته آهسته شال را بالا می کشد. این رسم را که در بیشتر آبادیهای کوهستانهای مازندران و نیز از مردمان ماها (از دهستان هبله رود بخش فیروزکوه)  معمول بوده است واين مراسم در محلات ولوپي نيز كماكان برگزار مي شود «شال اینگنی» (شال افکنی) گویند. يادش بخير ، شب هاي سيزده شو در ارات بن كه منتظر امدن لال مار مي مانديم ، دوران خوش زندگي چه زود گذشت و ما گرفتار دنياي ديگري شديم دنياي كه آدم ها خوشي ها را به فراموشي سپرده و درگير زرق و برق آن شده اند.